HIỆU QUẢ TỪ TIẾT DẠY MÔN KHOA HỌC LỚP 5 BÀI “DUNG DỊCH” – THEO PHƯƠNG PHÁP: ‘BÀN TAY NẶN BỘT”

Thứ hai - 18/01/2016 20:00
Bàn tay nặn bột” là một phương pháp dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm, nghiên cứu, áp dụng giảng dạy cho các môn học tự nhiên, đặc biệt là môn khoa học. Phương pháp này chú trọng tới việc hình thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm tìm tòi nghiên cứu để chính các em tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hoặc điều tra. Với một vấn đề khoa học, học sinh có thể đặt ra câu hỏi, giả thiết từ hiểu biết ban đầu, tiến hành thí nghiệm, nghiên cứu, kiểm chứng, so sánh, phân tích, thảo luận và đưa ra kết luận phù hợp. Phương pháp này kích thích sự tò mò, ham mê khám phá của học sinh.
     Sau khi thực nghiệm dạy và dự giờ bài: “Dung dịch” của môn khoa học ở lớp 5A2, điều làm chúng tôi phấn khởi và ấn tượng nhất là câu nói của học sinh: “ Cô ơi, thích lắm cô ạ, vui và thú vị lắm!”

                                                                                                                                 Giảng dạy khoa học dựa trên tìm tòi khám phá.
Sau tiết dạy, chúng tôi thực sự cảm thấy đã chạm tới được mười nguyên tắc vàng của phương pháp "Bàn tay nặn bột”
*Mười nguyên tắc của phương pháp “Bàn tay nặn bột” là:
    1.Học sinh quan sát một vật hoặc một hiện tượng của thế giới thực tại, gần gũi, có thể cảm nhận được và tiến hành thực nghiệm về chúng bằng cách làm 3 thí nghiệm về dung dịch và một thí nghiệm tách muối ra khỏi dung dịch.
    2.Trong quá trình học tập, học sinh lập luận và đưa ra các lý lẽ, thảo luận về các ý kiến và các kết quả đề xuất, xây dựng các kiến thức cho mình một cách chắc chắn,chính xác, lưu loát và tự tin.
   3.Các hoạt động giáo viên đề ra cho học sinh được tổ chức theo nhóm , có sự hỗ trợ lẫn nhau giúp các em, có sự tiến bộ dần dần trong thuyết trình và học tập. Các hoạt động này giúp học sinh tự chủ rất tốt, diễn đạt
lưu loát trước tập thể.
   4. Áp dụng được phương pháp này trong thời gian một tiết dạy 45 phút
   5. Mỗi học sinh đã biết sử dụng vở  ghi chép khoa học phối hợp cùng hoạt động thí nghiệm rất nhịp nhàng.
   6.HS vững vàng trong diễn đạt nói và viết.
   7.Phụ huynh hỗ trợ  bếp ga mi - ni để làm dụng cụ phục vụ thí nghiệm tách muối ra khỏi dung dịch
  ( Riêng nguyên tắc 7,8,9 thì  GV đã thực hiện lồng  ghép trước khi xây dựng bài dạy và trong quá trình tự học chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên.)
   8. Ở địa phương các đối tác khoa học (Trường Đại học, Cao đẳng, Viện nghiên cứu.) giúp các hoạt động của lớp theo khả năng của mình.
   9. Ở địa phương, các Viện đào tạo giáo viên giúp các giáo viên kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy.
 10.Giáo viên có thể tìm thấy trên Internet những mô đun (bài học) đã được thực hiện, những ý tưởng về các hoạt động, những giải đáp thắc mắc.Họ cũng có thể tham gia những hoạt động tập thể bằng trao đổi với các đồng nghiệp, các nhà sư phạm và các nhà khoa học.GV là người chịu trách nhiệm giáo dục và đề xuất những hoạt động của lớp mình phụ trách.
   Giờ học đã thực sự tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu và say mê khoa học của học sinh. Các thao tác trên những dụng cụ thí nghiệm cũng hết sức đơn giản và không cần có kĩ thuật gì đặc biệt. Các em có thể thử nghiệm để hiểu rõ về khái niệm “dung dịch”  bằng cách làm thí nghiệm bỏ muối vào nước lọc và khuấy đều để quan sát hiện tượng chất rắn hòa tan và phân bố đều vào với chất lỏng, rồi thí nghiệm chất lỏng hòa tan với chất lỏng bằng thí nghiệm nước lau nhà với nước lọc. Tiếp đó là thí nghiệm để phân biệt cùng là chất lỏng với chất lỏng nhưng không tạo ra dung dịch, đó là dầu hỏa với nước lọc.
  Từ những thí nghiệm này, các em đã hiểu rõ hơn và đưa ra được khái niệm dung dịch: Muốn tạo ra dung dịch ít nhất phải có hai chất trở lên, trong đó phải có một chất ở thể lỏng và chất kia phải hòa tan được vào chất lỏng đó. Hỗn hợp chất lỏng với chất rắn bị hòa tan và phân bố đều hoặc hỗn hợp chất lỏng với chất lỏng hòa tan với nhau được gọi là dung dịch.
   Đặc biệt thí nghiệm làm các em háo hức và thích thú nhất là dùng bếp ga để tách muối ra khỏi dung dịch. Một thực tiễn chứng minh đưa ra kết quả bất ngờ khiến các em ồ lên sung sướng sau khi đun sôi dung dịch nước muối, nước bay hơi hết và chỉ còn lại muối dưới đáy nồi.
   Từ đó dẫn dắt kiến thức có thể tách các chất trong dung dịch bằng phương pháp chưng cất, phơi nắng, đun sôi...
    “Bàn tay nặn bột” là một phương pháp dạy học mà trong đó, học sinh tiến hành các thao tác trí tuệ có sự hỗ trợ của một số dụng cụ và những giác quan ( mắt nhìn, mũi ngửi, lưỡi nếm…) để nghiên cứu, tìm tòì, khám phá ra tri thức mới.
    Trước khi được học kiến thức, học sinh đến lớp với những kiến thức có sẵn trong suy nghĩ ban đầu của mình về các sự vật, hiện tượng theo cách suy nghĩ và quan niệm của các em. Những suy nghĩ và quan niệm ban đầu này là những quan niệm riêng của các em thông qua vốn sống và vốn kiến thức thu nhận được ngoài trường học. Các quan niệm này có thể đúng hoặc sai. Trong quá trình làm thí nghiệm trực tiếp, học sinh sẽ tự đặt câu hỏi, tự thực hiện các thí nghiệm để tìm ra câu trả lời và tự rút ra các kết luận về kiến thức mới.
   Học sinh cần thiết phải tự thực hiện và điểu khiển các thí nghiệm của mình phù hợp với hiện tượng, kiến thức mà học sinh quan tâm nghiên cứu. Sở dĩ học sinh tự làm thí nghiệm là yếu tố quan trọng của việc tiếp thu kiến thức vì các thí nghiệm trực tiếp làm cơ sở cho việc phát hiện và hình thành khái niệm. Thông qua các thí nghiệm học sinh có thể tự hình thành kiến thức liên quan đến thế giới xung quanh mình.
   Học sinh sẽ ghi nhớ sâu sắc, lâu dài những thí nghiệm do mình tự làm. Mặt khác, học sinh đã có những ý tưởng về một số hiện tượng từ rất sớm
      Tất cả những điều đó nhằm kích thích ham muốn khám phá thế giới của các em,  tạo ra sự cân đối giữa kiến thức và kỹ năng, giữa lý thuyết và thực hành.         








Hương Khê ngày 15/1/2016

 

Tác giả bài viết: GV: Phạm Bình Hà

Tổng số điểm của bài viết là: 35 trong 7 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

TIN MỚI NHẤT

HÌNH ẢNH

VIDEO CLIP

Loading the player...

MỜI QUẢNG CÁO

QUẢNG CÁO

LIÊN KẾT GIÁO DỤC

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cậpĐang truy cập : 50

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 49

Hôm nayHôm nay : 622

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 14473

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 631144